Artık Akım Anahtarı Test Ölçümü

Ölçümler Hakkındaki Bilgilere Bu Bölümden Ulaşabilirsiniz.

Artık Akım Anahtarı Testi
Artık Akım Anahtarı, onarım ve kullanımında dikkat edilmesi gereken hususlar;

• Artık Akım Anahtarları 5 yılda bir periyodik bakım gerektirir. Nemli ve tozlu ortamlarda minyatür devre kesicinin kontaklarında yapışma olmaması için mutlaka bir muhafaza (sigorta kutusu veya pano) içerisinde kullanılmalıdır.
• Artık Akım Anahtarı yalıtım hatalarına karşı insan hayatını ve yangına karşı tesisatı koruma amaçlıdır. Herhangi bir termin manyetik koruma yapmadığından Artık Akım Anahtarı termik ve manyetik koruma yapabilen bir devre kesici ile korunmalıdır.
• Artık Akım Anahtarının çalışma durumu ayda bir üzerindeki test butonuna basılarak test edilmelidir. Test butonuna basıldırğında mandal aşağıya düşer ve bulunduğu devre enerjisiz kalır. Test butonuna basılmasına rağmen kontakların açılmaması durumunda elektrikçinize başvurunuz.
• Profesyonellik gerektirmez, her türlü yetkili veya yetkisiz kişiler tarafından kullanılabilir. Yetkisiz kişilerin kullanımını kısıtlamak için Artık Akım Anahtarının bulunduğu pano veya sigorta kutusu kilitlenebilir. Ayrıca özel devreleri koruyan devre kesicilerin mandalı özel bir kilit sistemiyle kilitlenebilir.
• Kullanım sırasında elektrik akışı olduğu durumda devre kesicinin kablo bağlantı terminallerine ve kablo giriş çıkışlarına temas edilmemelidir, çarpıulmaya sebep olabilir.
• Artık Akım Anahtarı su ile temas etmemelidir. Su ile temas etme riski olan durumlarda IP seviyesi yüksek bir muhafaza içerisinde kullanılmalıdır.
• Terminal vidaları iyice sıkılmalıdır. Isınan kablonun gevşeyip çıkması durumunda istenmeyen elektrik kazaları veya gerilim yükselmeleri yaşanabilir.
• Artık Akım Anahtarının sürekli açması durumunda tesisatta bir kısa devre veya aşırı yüklenme söz konusudur. Bu durumda izolasyon ve yük dağılımının kontrolü için elektrikçinize başvurunuz.

Kaçak Akım Nedir?

• Gerilimli bir iletkenin bir gövdeye yalıtım hatası sonucu temas etmesi ile toprağa akan akıma "toprak kaçak akımı" denir.

Artık Akım Anahtarının Görevleri

• Artık Akım Anahtarının görevi, bir yalıtım hatasından kaynaklanan hata akımı olduğu anda devreyi kesip o hata akımına maruz kalabilecek bir insanın hayatını kurtarmaktır.
- 30mA hassasiyetindeki Artık Akım Anahtarı insan hayatını kurtarmaya yönelik kullanılır.
- 300mA hassasiyetindeki Artık Akım Anahtarı büyük ölçüdeki bir yalıtım hatasının oluşturduğu yangın riskini enhellemeye yönelik kullanılır.

Can Güvenliği

• Elektrik hatası oluştuğunda, insan vücudu toprağa dönmek için bir yol arayan elektrik akımına iletken vazifesi görür. Akımın vücuttan geçişi ile meydana gelen tehlikenin büyüklüğü aşağıdaki etkenlere bağlıdır:
- Gerilim
- Vücudun elektrik direnci
- Akımın değeri ve frekansı
- Akımın geçiş süresi
- Akımın vücutta izlediği yol
- Yaş

• Bir insanın elektriğie karşı gösterdiği direnç yukarıdaki koşulların değişmesi durumunda 700 ila 6100 ohm arası değişir. Hesaplamalarda ortalama olarak bir insanın direnci 1666 ohm alınır. Bu insan vücudundan geçecek olan akım değeri;

I = V / R formülünden;
50V için I = 30mA
230V için I = 130mA olarak hesaplanır.

• IEC 60479-1 standartına göre insan hayatı için kritik akım eşiği 30mA olarak belirlenmişitir.

Mal Güvenliği

• Yapılan deneyler sonucu 300mA'lık bir toprak kaçak akımının kısa bir süre içerisinde çevresindeki malzemeleri tutuşma sıcaklığına getirerek yangına sebebiyet verdiği gözlemlenmiştir. Medyada ve haberlerde elektrik kökenli yangınlar konu edildiğinde genelde "elektrik kontağından çıkan yangın" diye belirtilir ve aklımıza kısa devre gelir. Oysaki gerçek daha farklıdır, zira kısa devre söz konusu olsa sigortalar ve kesiciler bunu kısa bir sürede ortadan kaldırabilirler. Bu yangınların asıl sebebi kısa devre değil izolasyon hataları ve kablolardaki deformasyondan kaynaklanan "toprak kaçak akımı"dır.

Artık Akım Anahtarı Çalışma Prensibi

• Toprak Artık Akım Anahtarlarının temel yapısı aşağıda anlatıldığı şekildedir;

Akım taşıyan iletkenler bir toroidal yapı içerisinden geçirilerek faz ile nötr iletkenleri arasındaki denge ölçülür. Tek fazlı dağıtımda faz ile nötr arasındaki aritmetik toplam, faz sayısı birden fazla olduğu dağıtımda ise vektörel toplam alınır. Normal hallerde bu toplam sıfıra eşittir, yani toroide giren ve çıkan akımlar eşittir. Bu sebepten dolayı toroid üzerinde bir manyetik akı oluşmaz ve E.M.K. (Elektro Motor Kuvveti) sıfırdır. Herhangi bir toprak kaçağı oluştuğu anda faz-nötr eşitsizliği oluşur ve böylece toroid üzerindeki denge bozulur. Oluşan "fark akımı" nedeniyle bir E.M.K. endüklenir. Bu sayede toroid üzerinde bir akı oluşur, bu akı da algılama sargısı üzerinde bir akıma dönüşür ve ölçme tarafındaki mıknatısı açacak manyetik güce ulaştığında Artık Akım Anahtarının kontakları açılmış olur, devrenin enerjisi kesilir.